Na weer een bijzonder inspirerend kloosterbezoek kom je enthousiast thuis. Je neemt je heilig voor die inspiratie een plek te geven in je dagelijkse leven: soberder eten, dagelijks mediteren, de rust en kalmte bewaren… Maar jouw altijd kritische partner geeft tegengas. Wil je net beginnen te mediteren, herinnert hij of zij jou eraan dat het jouw beurt is om de kinderen naar school te brengen. Bovendien moet je naar je werk en zaterdag is er die cruciale voetbalwedstrijd. Voordat je het weet, neemt de dagelijkse routine het over en zit je ’s avonds weer zappend op de bank.

Herkenbaar? Is het eigenlijk wel mogelijk om de inspiratie uit het klooster vruchtbaar te maken in je eigen leven? Na zo’n twintig jaar kloosterbezoek weet ik inmiddels, hoe lastig het is om die inspiratie vast te houden. En toch: ik heb een vorm gevonden om thuismonnik te kunnen zijn. Een persoonlijke combinatie van aspecten van het kloosterleven die mijn bestaan met eigen huis, echtgenoot en een baan dagelijks inspireert. Ook jij kunt die inspiratie uit kloosters in je eigen leven integreren.

kloosterinspiratie

Wat maakt een klooster nou inspirerend voor ons buitenstaanders? Veel mensen denken direct aan het vaste dagritme: ora et labora (bid en werk). Die vaste afwisseling van gebedsmomenten, actief zijn en ontspanning zorgt ervoor dat monniken en monialen (zusters) tot rust komen, opener naar anderen worden, maar ook productiever als ze aan het werk zijn. Denk ook aan de stilte die veel kloosters koesteren. Die stilte helpt de bewoners om met aandacht aanwezig te zijn in wat ze doen en voedt hun relatie met God. Zeer kenmerkend voor het kloosterleven zijn natuurlijk de dagelijkse gebedsmomenten: van 2-3 keer per dag tot 6-7 keer per dag. Dit “goddelijke werk” vormt het wezen van monniken en monialen: zij zijn godzoekers. Ook de typische kloosteractiviteit van de lectio divina gaat over het zoeken van God en met aandacht aanwezig zijn in wat je doet. Je neemt een spirituele tekst om die stil en langzaam met aandacht te lezen. Je “herkauwt” als het ware de tekst. De lectio is omvattender dan dit, maar je proeft als het ware de betekenis van een tekst onder de woorden die je leest. De lijst met kloosterinspiratie kun je nog veel langer maken. Voldoende stof om ook buiten het klooster geïnspireerd te leven.

tegenkrachten

Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren. Willem Elsschot beschrijft in dit citaat uit een gedicht over een aftakelend huwelijk mooi allerlei externe tegenkrachten. Jengelende kinderen, een irritante baas en dagelijkse files maken duidelijk, dat de discrepantie tussen het leven in een rijtjeshuis in de stad en het leven in een klooster groot is. Maar er zijn ook interne tegenkrachten, die het niet zo simpel maken om die inspirerende aspecten van het kloosterleven te integreren in je dagelijkse leven. Het kloosterleven met zijn vaste ritme vraagt om discipline. Je gaat er ook naar de kerk als je met het verkeerde been uit bed bent gestapt en je draait je niet nog even om als je slecht geslapen hebt. Kun jij dat opbrengen in je dagelijkse leven? Kloosterlingen zijn gelovige mensen; wat als jij dat niet bent? En dan die kloosterlijke stilte tijdens de maaltijden: wat vind je partner daarvan? En jijzelf? Kan je überhaupt wel een tijd achtereen stil zijn zonder je ongemakkelijk te gaan voelen of gespannen te worden?

thuismonnik

Een vaste orde van bidden (ora), werken (labora) en lezen (lege) is de basis om je leven te laten vormen door de inspiratie uit kloosters. In mijn leven is die vertaalslag misschien eenvoudiger dan in dat van jou. Ik ben rooms-katholiek en heb in mijn praktijkruimte een vaste plek, waar ik dagelijks het getijdengebed uit de kloostertraditie bid. Maar wel met een eigen twist. Ik ben een zzp-er en kan mijn werkdag dus zelf indelen: geen last van de baas. En ik houd van lezen van spirituele literatuur: het vormt mijn geest. Maar ook jij kunt die kloosterinspiratie in je dagelijkse leven integreren. Ga eerst bij jezelf na welke aspecten van het kloosterleven jou persoonlijk raken. Word je geraakt door de vieringen maar ben je niet gelovig? Neem meditatie op in je dagelijkse ritme: jouw vorm van ora. Inspireert het werken met aandacht je? Deel je werk op in hapklare brokken en concentreer je op één ding. Stop het werken aan zo’n taak op de tijd die je met jezelf hebt afgesproken: jouw vorm van labora. Lees je graag gedichten of heb je een hobby die voor jou een bron van waarde is in je leven?: jouw vorm van lege. Zoek je eigen combinatie van onderdelen.

de regel van benedictus

De kloosterregel die de basis van veel kloosters vormt, is de Regel van Benedictus. In die Regel staat: Daartoe dienen de dagen van ons leven: het is ‘extra tijd’, die ons wordt vergund om onze fouten te verbeteren. En een bekend boekje over de vertaling van Benedictijnse spiritualiteit naar het dagelijkse leven heeft als titel: Een levensregel voor beginners (Wil Derkse, uitgeverij Lannoo). Je kunt hieruit leren dat (thuis)monniken altijd beginners blijven. Dat is geruststellend, want je kunt altijd veranderen. Stel dat je vaste ritme niet meer voldoet. Pas hem dan in kleine stapjes aan, door bijvoorbeeld ’s morgens te bidden in plaats van ’s avonds. In kleine stapjes verbeteren, is heel erg Benedictijns. Dat heet conversio morum, een van de drie geloftes die kloosterlingen afleggen. Ook innerlijk verander je als je besluit om inspiratie uit kloosters toe te laten in je leven. In een blog beschrijf ik mijn groei van thuismonnik naar thuis-monnik.