De nachten tussen kerstavond en Epifanie of Openbaring des Heren (Driekoningen) op 6 januari worden wel de Heilige Nachten genoemd. Die nachten staan wij volgens spiritueel ingestelde mensen meer open voor boodschappen van God of het Hogere. Afgelopen jaar heb ik de nachten en de dagen die daaraan vooraf gingen bewuster ervaren dan andere jaren. Ik heb mij zo goed mogelijk opengesteld voor wat zich wilde aandienen. Deze nachten hebben mij twaalf thema's aangereikt, voor iedere maand van 2026 één. De laatste nacht openbaarde zich dan het jaarthema voor 2026: biddend (leren) leven.

concreter

Nu, in het najaar van 2026, wordt mijn jaarthema ineens concreter. Zo ga ik op zaterdag 17 oktober naar een kloostercollegedag bij klooster Nieuw Sion in Diepenveen. Onderwerp van deze dag: een biddend leven leiden. Volgens de omschrijving is de dag bedoeld "voor mensen die ernaar verlangen meer ruimte te scheppen voor gebed, hun innerlijk leven willen verdiepen en willen zoeken naar Gods aanwezigheid." Ik ben benieuwd.

Bovendien speelt de vraag door mijn hoofd of ik mij zal aanmelden voor de Geestelijke Oefeningen in het dagelijks leven. Negen maanden lang dagelijks een gebedsmoment van ongeveer een uur met een wekelijks begeleidingsgesprek. Een langdurig traject dus, maar wel een traject waar ik mét begeleiding biddend leer leven. Deze vorm van de Geestelijke Oefeningen zal mijn geloof een stevig fundament geven. Maandag a.s. is er een online informatiemoment over de GO in het dagelijks leven.

En dan is er nog een nieuw boek, het postuum verschenen boek van karmeliet en hoogleraar spiritualiteitsstudies Kees Waaijman. De titel van het boek is: Biddend leven. Psalmvieringen, een vorm van Eliaans getijdengebed. Toeval?

biddend leven

Het boek van Waaijman (478 pagina's) beschrijft onder andere de ontwikkeling van het getijdengebed in de karmelitaanse traditie sinds het Tweede Vaticaanse concilie. Het grootste deel van de tekst is een studie naar en doordenking van de mystieke basis en de liturgische spiritualiteit van het Eliaans getijdengebed. In tegenstelling tot het getijdengebed in kloosters staat bij de karmelieten in het getijdengebed één psalm centraal en dat een hele week lang. Dit gebed heet Eliaans, omdat de Karmel zich in het voetspoor van woestijnmonniken beschouwt als navolger van het profetische leven van Elia (1 Koningen 17 - 2 Koningen 2).

De studie van Waaijman is diepgaand en rijk aan betekenis, zoals een hoogleraar betaamt, en doordrongen van de mystiek van de Karmel-orde. Hij bouwt in zijn studie voort op Carmelite Mysticism, een bundel van 9 voordrachten die de H. Titus Brandsma in de zomer van 1935 gehouden heeft in verschillende Amerikaanse steden. Brandsma schetste in die voordrachten het ontstaan de ontwikkeling van de Karmel-orde, officieel Orde van de Broeders en de Zusters van Onze Lieve Vrouw van de Berg Karmel (Ordo Carmelitarum, O.Carm.). Brandsma geeft een kort en krachtig antwoord op de vraag, hoe karmelieten in hun dagelijks leven gestalte geven aan het charisma van Elia: biddend leven.

En wat is zijn definitie van biddend leven? Dat is bidden dat doordrongen is van leven en leven dat doordrongen is van het gebed. In woorden van Waaijman: "Biddend leven is voor de Eliaanse traditie wat water is voor een vis en de grond voor een plant". Ik begon dit jaar van biddend (leren) leven met als thema voor januari: herinnering en opdracht, de ondertitel van mijn homepage. Deze definitie van biddend leven van Brandsma geeft richting de opdracht voor dit jaar.